Een percentage op zich zegt niet veel. 70% klinkt geweldig, totdat je je realiseert dat het een andere parameter is dan 38%, en 4% klinkt alarmerend, totdat je ontdekt dat het letterlijk de WHO-grenswaarde voor ‘normaal’ is. Elk onderstaand getal heeft een ander gewicht, afhankelijk van de parameter waaraan het is gekoppeld.
Is het sperma met 70% goed?
Ja. Als 70% verwijst naar de totale beweeglijkheid (het percentage zaadcellen dat enige beweging vertoont), ligt dat ruim boven de onderste referentiewaarde van de WHO van 42% voor totale beweeglijkheid, en ruim boven de drempelwaarde van 30% voor progressieve beweeglijkheid in het bijzonder. Met een dergelijk resultaat bevindt u zich ruimschoots binnen het bereik dat wordt geassocieerd met vruchtbare mannen.
Een ding dat de moeite waard is om te controleren: er zijn twee soorten motiliteit. Totale beweeglijkheid telt alle zaadcellen die ook maar enigszins bewegen, inclusief die welke op hun plaats trillen. Progressieve motiliteit telt alleen sperma mee dat in een relatief rechte lijn vooruit zwemt, want dat is wat er daadwerkelijk toe doet om een eicel te bereiken. Als je 70% de totale beweeglijkheid aangeeft, vraag dan of de progressieve beweeglijkheid apart is vermeld, want dat cijfer geeft je een klinisch gezien bruikbaarder beeld.
Is de beweeglijkheid van het sperma bij 38% goed?
Grensgeval, en eerder een kwestie van context dan van ongerustheid. De De door de WHO voor 2021 vastgestelde ondergrens voor de totale beweeglijkheid is 42%, dus 38% ligt net onder die grens. Technisch gezien valt dat onder de categorie die wordt aangeduid als asthenozoöspermie (verminderde beweeglijkheid), maar de referentiewaarden van de WHO zijn zelf gebaseerd op het 5e percentiel van vruchtbare mannen, wat betekent dat sommige mannen met een volkomen normale vruchtbaarheid toch onder de officiële grens uitkomen.
Belangrijker dan dat ene getal is wat er verder nog uit je uitslag blijkt. Een motiliteitswaarde van 38% in combinatie met een hoge spermaconcentratie en een hoog totaal aantal beweeglijke zaadcellen leidt vaak nog steeds tot een goede kans op bevruchting. Als 38% je enige afwijking is en al het andere er normaal uitziet, is het verstandig om over een paar weken een nieuwe test te laten doen voordat je te veel betekenis hecht aan één resultaat, aangezien de spermaparameters schommelen van nature van monster tot monster.
Is sperma met 4% normaal?
Ja, en dit is het resultaat dat de meeste mensen in verwarring brengt. 4% is precies de door de WHO vastgestelde ondergrens voor een normale spermamorfologie, wat betekent dat een monster met 96% afwijkend gevormde zaadcellen en slechts 4% normale zaadcellen nog steeds als binnen het normale bereik wordt aangemerkt.
Dat klinkt vreemd, totdat je begrijpt waarom. De overgrote meerderheid van de zaadcellen in elk ejaculaat, zelfs bij vruchtbare mannen, vertoont een of andere vormafwijking. Morfologisch onderzoek heeft consequent aangetoond lage voorspellende waarde voor een natuurlijke bevruchting of het welslagen van een intra-uteriene inseminatie (IUI) op zichzelf, en uit een grootschalige meta-analyse van meer dan 21.000 IUI-cycli bleek dat er geen significant verschil was in de zwangerschapspercentages, ongeacht of de drempelwaarde 4% of zelfs 1% normale vormen was.
Als uit je morfologie blijkt dat de waarde lager is dan 4%, wordt dat gediagnosticeerd als teratozoöspermie, maar dat is zelden het hele verhaal. Het is het nuttigst om deze waarde in combinatie met de concentratie en de beweeglijkheid te bekijken, in plaats van deze als een op zichzelf staande conclusie over je vruchtbaarheid te beschouwen.
Wat zijn de symptomen van zwak sperma?
Meestal merk je er niets van. Het meest betrouwbare teken van een probleem met de spermakwaliteit is simpelweg moeilijkheden om zwanger te worden na 12 maanden regelmatige, onbeschermde seks. Problemen met het aantal zaadcellen, de beweeglijkheid en de morfologie veroorzaken doorgaans geen symptomen die je in het dagelijks leven zou opmerken.
Naast problemen met de spermakwaliteit treden soms enkele bijkomende symptomen op, meestal omdat ze een gemeenschappelijke onderliggende oorzaak hebben, zoals een hormonale onbalans of een varicocele:
- Verminderd libido — wat vaak samenhangt met een laag testosterongehalte, wat ook van invloed is op de spermaproductie
- Erectiestoornissen — kan dezelfde hormonale oorzaak hebben als een laag aantal zaadcellen
- Pijn in de testikels, zwelling of zichtbare aderverwijding — een mogelijk teken van een varicocele, aangetroffen bij ongeveer 40% onvruchtbare mannen
- Verminderde testikelomvang — kleinere testikels gaan soms gepaard met een verminderde spermaproductie
- Ongewone consistentie van het sperma — sperma dat merkbaar dun en waterig is, of dat zichtbare klontjes bevat, kan soms wijzen op een verminderde spermakwaliteit, hoewel de consistentie op zichzelf geen betrouwbare diagnose vormt
Geen van deze symptomen wijst op zichzelf op een probleem met de spermakwaliteit, en veel mannen met afwijkende uitslagen vertonen deze symptomen helemaal niet. A spermaonderzoek is de enige manier om het zeker te weten.
Je resultaten samenvoegen
Geen enkel percentage geeft het volledige beeld weer. De parameters die het belangrijkst zijn, werken samen:
- Concentratie — hoeveel zaadcellen per milliliter, wat je thuis kunt meten met een spermaconcentratietest
- Motiliteit — welk percentage verhuist, en hoe goed
- Morfologie — welk percentage heeft een normale vorm
- Totaal aantal beweeglijke zaadcellen (TMSC) — het getal dat vruchtbaarheid, concentratie en beweeglijkheid in één cijfer samenvat, en de allerbeste voorspeller van de kansen op een natuurlijke bevruchting
Een grenswaarde in één categorie zegt op zichzelf meestal niet veel. Een grenswaarde in meerdere categorieën tegelijk is echter het nader bekijken waard. De ExSeed Sperma Kwaliteit Score combineert deze parameters tot één getal dat wordt vergeleken met de referentiewaarden van de WHO, zodat je een volledig beeld krijgt in plaats van één percentage dat uit zijn context is gehaald.
Veelgestelde vragen: Uitleg over de percentages in de uitslag van een spermaonderzoek
Is het sperma met 70% goed?
Ja. De motiliteit van 70% ligt ruim boven de onderste referentiewaarde van de WHO van 42% voor de totale motiliteit, waardoor deze waarde duidelijk binnen het bereik valt dat wordt geassocieerd met vruchtbare mannen.
Is de beweeglijkheid van het sperma bij 38% goed?
Op het randje. De waarde ligt net onder de ondergrens van 42% van de WHO, maar die grens is gebaseerd op het 5e percentiel van vruchtbare mannen, dus sommige mannen die onder deze grens zitten, zijn nog steeds vruchtbaar. De context van andere parameters is belangrijker dan dit getal op zich.
Is sperma met 4% normaal?
Ja. 4% is precies de onderste referentiewaarde van de WHO voor een normale spermamorfologie. Morfologie heeft op zichzelf een lage voorspellende waarde voor de vruchtbaarheid, dus dit resultaat is op zichzelf zelden veelzeggend.
Wat zijn de symptomen van zwak sperma?
Meestal geen. Het meest betrouwbare teken is dat het na een jaar proberen nog steeds niet lukt om zwanger te worden. Secundaire symptomen zoals een verminderd libido, erectiestoornissen of gezwollen testikels gaan soms gepaard met problemen met de spermakwaliteit, maar geen van deze symptomen wijst op zichzelf op een probleem.
Aanbevolen lectuur:
