Testikelonderzoek is een inspectie van het uiterlijk en het gevoel van je testikels. Het is heel gemakkelijk om je testikels zelf te onderzoeken; je kunt het gewoon voor de spiegel doen en het duurt maar een minuutje.
Waarom moet je je testikels zelf onderzoeken?
Door regelmatig zelfonderzoek leer je hoe je testikels er normaal uitzien en aanvoelen, waardoor het waarschijnlijker is dat je veranderingen opmerkt.
De belangrijkste reden om je testikels zelf te onderzoeken is de vroege opsporing van knobbels - die kanker kunnen zijn - maar er kunnen ook andere goedaardige (niet-bedreigende) bevindingen zoals een varicocele (1) of hydrocele (2) worden gevonden. Deze laatste aandoeningen zijn niet gevaarlijk, maar ze kunnen invloed hebben op spermakwaliteit. Varicocele alleen al is naar schatting verantwoordelijk voor meer dan 10% van de mannelijke onvruchtbaarheid.
We raden je daarom ten zeerste aan om je testikels elke maand te onderzoeken en medische hulp in te schakelen als je iets ongewoons voelt.
Hoe onderzoek je zelf je testikels?
Het genitale gebied is erg gevoelig, dus het onderzoek moet voorzichtig en langzaam worden uitgevoerd. Het helpt om de testikels "los te laten hangen", wat bereikt kan worden door het onderzoek uit te voeren tijdens een warme douche.
De testikels moeten één voor één onderzocht worden en zo moet je dat doen:

1. Onderzoek de testikel voorzichtig:
Doe dit door de testikel tussen duim en wijsvinger te rollen. Zoek en evalueer het volgende:
- Maat (Bijna even groot? Het is normaal dat de ene testikel iets groter is dan de andere)
- Oppervlak (regelmatig en glad?)
- Vorm (rond en ei-achtig?)
- Textuur (zacht en veerkrachtig / elastisch?)

2. Zoek naar klontjes:
Wanneer je de testikel, de zak waarin hij ligt en de bijbal (buis) palpeert (onderzoekt met je handen), zoek dan naar extra weefselachtige knobbels of zachte vullingen. Denk eraan dat knobbels of bulten pijnloos kunnen zijn.

3. Zoek en evalueer de bijbal:
Dit is de zachte buisachtige structuur achter de testikel die sperma verzamelt en vervoert. Als je vertrouwd bent met deze structuur, zal je het niet verwarren met een abnormale massa. Deze buis moet aan elke kant hetzelfde aanvoelen. Als hij dik is of pijnlijk aanvoelt, heb je misschien een second opinion nodig. Een varicocele is bijvoorbeeld een kleine harde bult op de aderen die bloed naar de testikels voeren.
Wat moet je doen als je iets vindt?
Als je iets ongewoons of verdachts opmerkt dat je zorgen baart, maak dan een afspraak met je arts. Afhankelijk van de omstandigheden kan je arts een testiculair onderzoek doen, zo nodig gevolgd door een bloedtest of een echografie.
Let op en neem contact op met je arts in geval van de volgende tekenen en symptomen:
- Pijnloos knobbeltje
- Verandering in testikelgrootte
- Pijn of ongemak in het scrotum, de testikels of bijbal
- Gevoel van druk of pijn in de onderbuik of lies
Systemische symptomen:
- Aanzienlijk onbedoeld gewichtsverlies
- Ernstige vermoeidheid
- Vergrote lymfeklieren in de liezen
- Rug- en/of buikpijn
(1: Varicocele is een vergroting van de aderen in de losse huidzak waarin de testikels zitten. 2: Hydrocele is een soort zwelling in het scrotum die optreedt wanneer vocht zich verzamelt in de dunne schede rond een testikel).